Mostrando entradas con la etiqueta morfología. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta morfología. Mostrar todas las entradas

viernes, 1 de mayo de 2020

Recapitulación 3ª Evaluación (Latín 1º)


Analiza y traduce

Litterarum  studia  in  adversis  rebus  perfugium  ac  solacium  praebent

Fatum  est  immutabilis  ordo  seriesque  rerum

Lupus  et  agnus  ad  eundem  rivum  pervenerant

Omnes  vici  atque  omnia  aedificia  incendebantur, pecora interficiebantur   (ATT)

Scriptoris  pulchrum  librum  quem  nobis  promisisti   exspectabamus

Pulchrum  est  Minervae  templum  quod  clarus  artifex  aedificaverat

Nullum  vitium  taetrius  avaritia  est

Aetna  Siciliae  celsissimus  mons  est

Nullum  illae  insulae  oppidum  muris  muniebatur  (ATT)

Galli  Caesarem  et  eius  equitatum  timebant  (ATT)






Concordancia de sintagmas (todos están en nominativo sg. o pl.)

Cambia el número/escribe el genitivo plural y el ablativo singular

acris  hiems

aequi  pedes

longa  spes

iracundum  fulmen

viride  nemus


sábado, 28 de marzo de 2020

Repaso 1ª, 2ª, 3ª declinación griegas


Declina los siguientes sintagmas (artículo, adjetivo, sustantivo)

 

ἡ μαρμαρεία κλίμαξ, -κος

τὸ ἐρυθρὸν αἷμα, -ατος

τὸ λευκὸν γάλα, γάλακτος

ὁ νοσερὸς γέρων, -οντος

ἡ μαλακὴ χιών

ὁ ἐρυθρὸς οἶνος 

τὸ ὠχρὸν πρόσωπον

ὁ σχολαῖος μαθητής

ἡ γλαυκὴ θάλασσα 

ὁ ἔρημος τόπος

 

 

Analiza (y traduce, pero no es obligatorio)

 

1. Ἡ τῆς γεωργίας ἐπιμέλεια ἡδυπάθειά ἐστιν.

 

 

 

2. Ἡ τῶν κοινῶν ἐπιμέλεια οὐκ ἐμπορία, ἀλλὰ

 

λειτουργὶα ἐστίν.

 

 

3. Αἱ τῶν πολιτειῶν ἰδέαι τρεῖς εἰσί· ὀλιγαρχία, δημοκρατία,

 

μοναρχία.

 

 

4. Ἐν τῇ τῆς θεᾶς βοηθείᾳ ἡ τῆς στρατιᾶς σωτηρία

 

ἐστίν.

 

 

5. Ἐν τῇ ἐρημίᾳ πολλάκις τὴν ἀσφάλειαν εὑρισκομεν

 

 

6. Τῆς ψυχῆς δέσποιναι αἱ ἡδοναί εἰσιν.

 

 

7. Τὴν κεφαλὴν δάφναις στεφανοῦσι.

 

 

8. Ἐν τῇ ὕλη βαθεῖα ἦν ἡ σιγή.

 

 

9. Τὴν ψυχὴν σωφροσύνη καὶ δικαιοσύνη καὶ ἀνδρία

 

καὶ ἐλευθερία καὶ ἀλήθεια κοσμοῦσι.

 

 

10. Μαραίνει ὁ χρόνος τὴν χάριν

 

11. ἐν τῆ σκοτεινῆ νυκτί τοῦ στρατοπέδου πυρὰ  ἔλαμπον.

 

 

12. Θηρεύουσι τοῖς μὲν κυσὶ τοὺς λαγὼς οἱ κυνηγέται, τοὶς δ᾿

 

ἐπαίνοις τοὺς ἀνοήτους οἱ κόλακες.

Concordancia de sintagmas


Analiza, cambia de número y escribe el nominativo singular

(determinante, adjetivo, sustantivo)

 

Hoc  infami  vitio

Illorum  imprudentium  scelerum

Haec  glauca  vestis

Tuos  stultos  nepotes

Istas  dulces  latebras

Sui  exigui  corporis

His  variis  lapidibus

Horum  rudium  versuum

Illis  tristibus  diebus

Nostrum  recens  tempus

 

4ª y 5ª DECLINACIÓN


CUARTA DECLINACIÓN
 
            Se compone de sustantivos masculinos y femeninos con enunciado -us –us y de sustantivos neutros en –u,-us
 
 
Masculinos y Femeninos
 
 
Neutros
 
Singular
Plural
 
 
Singular
Plural
Nom.
-US
Raíz + US
 
nom.
-U
Raíz + UA
Voc.
-US
Raíz + US
 
voc.
-U
Raíz + UA
Ac.
Raíz + UM
Raíz + US
 
ac.
-U
Raíz + UA
Gen.
Raíz + US
Raíz + UUM
 
gen.
Raíz + US
Raíz + UUM
Dat.
Raíz + UI
Raíz + IBUS
 
dat.
Raíz + UI
Raíz + IBUS
Abl.
Raíz + U
Raíz + IBUS
 
abl.
Raíz + U
Raíz + IBUS
 
 
Ejemplos:
 
EXERCITUS-US, m. (raíz EXERCIT-):
 
 
Singular
Plural
 
Castellano
Nom.
exercit-us
exercit-us
 
el ejército
Voc.
exercit-us
exercit-us
 
¡ejército!
Ac.
exercit-um
exercit-us
 
al ejército
Gen.
exercit-us
exercit-uum
 
del ejército
Dat.
exercit-ui
exercit-ibus
 
a/para el ejército
Abl.
exercit-u
exercit-ibus
 
con/de/en/por/según el ejército
 
CORNU-US, m. (raíz CORN-):
 
 
Singular
Plural
 
Castellano
Nom.
corn-u
corn-ua
 
el cuerno
Voc.
corn-u
corn-ua
 
¡cuerno!
Ac.
corn-u
corn-ua
 
el cuerno
Gen.
corn-us
corn-uum
 
del cuerno
Dat.
corn-ui
corn-ibus
 
a/para el cuerno
Abl.
corn-u
corn-ibus
 
con/de/en/por/según el cuerno
 
 
La palabra domus es especial: tiene casos por la cuarta declinación y algunos también por la segunda. Su declinación es la siguiente:
 
 
Singular
Plural
 
Castellano
Nom.
dom-us
dom-us
 
La casa
Voc.
dom-us
dom-us
 
¡casa!
Ac.
dom-um
dom-os/ dom-us
 
la casa
Gen.
dom-us
dom-orum/dom-uum
 
de la casa
Dat.
dom-ui
dom-ibus
 
a/para la casa
Abl.
dom-o
dom-ibus
 
con/de/en/por/según la casa
Loc.
dom-i
 
 
en la casa
 
Vocabulario:


acerbus-a-um: cruel, amargo
adventus-us, m.: llegada
amarus-a-um: amargo
ambiguus-a-um: ambiguo
arcus-us, m.: arco
arma-orum, n.pl.: armas
artus-us, m.: articulación
autem, conj. adv.: pero
cano-is-ere cecini cantum: cantar
caput-itis, n.: cabeza
cornu-us, n.: cuerno, ala del ejército
currus-us, m.: carro
debilis-e: débil
denique, adv.: finalmente
dens-ntis, m.: diente
diversus-a-um: diverso, diferente
equitatus-us, m.: caballería
exitus-us, m.: salida, éxito
exorno-as-are-avi-atum: adornar
exspecto-as-are-avi-atum: esperar
fluctus-us, m.: ola
frons-ntis, f.: frente
fructus-us, m.: fruto
genu-us, n.: rodilla
gladius-ii, m.: espada
imago-inis, f.: imagen
imber imbris, m.: lluvia
impetus-us, m.: ímpetu
incertus-a-um: incierto
latinus-a-um: latino
levitas-atis: ligereza
lux lucis, f.: luz
magistratus-us, m.: magistrado
maneo-es-ere mansi mansum: permanecer
manus-us, f.: mano
metus-us, m.: miedo
morsus-us, m.: mordisco
neco-as-are-avi-atum: matar
nuntio-as-are-avi-atum: anunciar
occupo-as-are-avi-atum: ocupar
oculus-i, m.: ojo
passus-us, m.: paso
pectus-oris, n.: pecho
peditatus-us, m.: infantería
portus-us, m.: puerto
proelium-ii, n.: combate
quercus-us, f.: encina
quidem, adv.: ciertamente
reditus-us, m.: regreso
senatus-us, m.: senado
secundus-a-um: favorable
significo-as-are-avi-atum: significar
taurus-i, m.: toro
testis-is, m.: testigo
tuba-ae, f.: trompeta
tumultus-us, m.: tumulto
venatus-us, m.: caza
vultus-us, m.: rostro


 
 
Di el caso en que están las siguientes palabras:
senatui:                                 manibus:                                           cornua:
portuum:                               exitus:                                                           equitatu:
vultum:                                  quercubus:                                        morsum:
 
 
Declina concertando en género, número y caso:
 
genu-us con dexter-tra-trum                     fluctus-us con immanis-e
senatus-us con antiquus-a-um                  impetus-us con ferox ferocis
 
 
Analiza morfológica y sintácticamente las siguientes oraciones. Traduce:
 
Aestate fructus hortos exornant
 
Vultus hominum saepe est imago animi
 
Hostium classis portum occupant
 
Humanum corpus diversis artubus constat
 
Hostes magnam copiam arcuum et sagittarum parant
 
Imbres quercubus aquam dant
 
Naves in portu ventos secundos exspectant
 
 
 
 
QUINTA DECLINACIÓN
 
            Se compone de sustantivos con enunciado en –es, ei que son todos femeninos excepto dies y su compuesto meridies (ver las particularidades de la 5ª declinación).
 
 
Masculinos y Femeninos
 
Singular
Plural
Nom.
-ES
Raíz + ES
Voc.
-ES
Raíz + ES
Ac.
Raíz + EM
Raíz + ES
Gen.
Raíz + EI
Raíz+ ERUM
Dat.
Raíz + EI
Raíz + EBUS
Abl.
Raíz + E
Raíz + EBUS
 
.
DIES DIEI, m. (raíz DI-):
 
 
Singular
Plural
 
Castellano
Nom.
di-es
di-es
 
el día
Voc.
di-es
di-es
 
¡día!
Ac.
di-em
di-es
 
el día
Gen.
di-ei
di-erum
 
del día
Dat.
di-ei
di-ebus
 
a/para el día
Abl.
di-e
di-ebus
 
con/de/en/por/según el día
 
 
PARTICULARIDADES DE LA QUINTA DECLINACIÓN
 
● Referidas al género:
Los sustantivos de la quinta declinación son todos femeninos, excepto dies, que en el singular puede ser masculino o femenino, predominando el femenino cuando se refiere a un plazo o fecha; en plural casi siempre es masculino. Un compuesto de dies, meridies (el mediodía), lleva siempre el género masculino.
 
● Referidas al número:
Solamente  tres palabras de la quinta, dies (el día), res (la cosa) y species (el aspecto), tienen plural completo en latín clásico; el resto de palabras de la quinta declinación o no tiene plural o solo tiene el nominativo, vocativo y acusativo de este número (otros casos del plural solo se encuentran en latín tardío, medieval o renacentista).
 
● Significado de res rei:
Aunque la palabra res significa “cosa”, conviene que sea traducida por un vocablo que se pueda sacar del contexto en que se encuentra, tal como “hecho”, “situación”, “evento”, “acontecimiento”, “circunstancia”, etc.; a veces es el adjetivo que acompaña a res el que determina el sentido de todo el sintagma: así res publica es el Estado (literalmente la cosa pública), res frumentaria el abastecimiento de trigo (la cosa relacionada con el trigo), res rustica la agricultura (la cosa relacionada con el campo), res adversa la adversidad (la cosa adversa), res secunda la prosperidad (la cosa favorable), res militaris el servicio militar (la cosa relacionada con la milicia), etc.
 
Vocabulario:


acies aciei, f.: fila, línea de batalla
adversus-a-um: adverso, contrario
certus-a-um, cierto, seguro
planities-ei, f.: planicie, llanura
primus-a-um: primero
res rei, f.: cosa
salus salutis, f.: salvación
servo-as-are-avi-atum: conservar
spes spei, f.: esperanza
tertius-a-um: tercero
tristis-e: triste


Declina concertando:

 

res rei con militaris-e                                  dies diei con longus-a-um

 

Analiza morfológica y sintácticamente las siguientes frases. Traduce:

 

In rebus secundis laeti sumus; in rebus adversis tristes

 

Nulla spes salutis ducibus militibusque erat

 

Amicum certum in re incerta videmus

 

Dux tertiam aciem in planitie collocavit

 

Hostes magnam victoriae spem habebant